X20Cr13 / 1.4021, sertleştirilebilir yapısı ve orta düzey korozyon direnci ile öne çıkan martenzitik paslanmaz çeliktir. Saf Çelik’te sertifikalı, sıcak haddelenmiş ve kabuk soyulmuş yuvarlak çelik formunda değerlendirilir.
X20Cr13, malzeme numarasıyla 1.4021 olarak bilinen, yaklaşık –14 krom içeren martenzitik paslanmaz çeliktir. Uygun ısıl işlemle sertleştirilebilmesi; dayanım, aşınma direnci ve orta düzey korozyon direncinin birlikte istendiği makine parçalarında kullanılmasını sağlar.
Bu kalite, uluslararası piyasalarda AISI 420 veya UNS S42000 ile ilişkilendirilebilir. Ancak bu tanımlar otomatik sertifika eşdeğerliği oluşturmaz. Siparişte istenen malzeme numarası, ürün standardı, teslim durumu, kimyasal analiz ve EN 10204 sertifika şartı açıkça belirtilmelidir.
Saf Çelik’te X20Cr13; sıcak haddelenmiş, kabuk soyulmuş yuvarlak çelik formunda değerlendirilir. Stok çapı, boy, teslim durumu ve mevcut sertifika bilgileri teklif aşamasında teyit edilir.
| Tanım | Bilgi |
|---|---|
| Çelik kalitesi | X20Cr13 |
| Malzeme numarası | 1.4021 |
| Çelik grubu | Martenzitik paslanmaz çelik |
| Aranabilir uluslararası referanslar | AISI 420, UNS S42000 |
| Ürün formu | Sıcak haddelenmiş, kabuk soyulmuş yuvarlak çelik |
| Başlıca teslim durumları | Tavlı veya ıslahlı / QT |
| Referans standart | EN 10088-3 |
| Element | X20Cr13 / 1.4021 (%) |
|---|---|
| Karbon (C) | 0,16 – 0,25 |
| Silisyum (Si) | maks. 1,00 |
| Manganez (Mn) | maks. 1,50 |
| Fosfor (P) | maks. 0,040 |
| Kükürt (S) | maks. 0,030 |
| Krom (Cr) | 12,00 – 14,00 |
Kontrollü kükürt seviyesi, işlenebilirlik ihtiyacına bağlı olarak uzun mamullerde farklı teslim şartlarıyla tanımlanabilir. Bu nedenle istenen işlenebilirlik, yüzey kalitesi ve parlatılabilirlik sipariş aşamasında belirtilmelidir.
Saf Çelik arşivindeki EN 10204 3.1B sertifikalı bir X20Cr13 / 1.4021 partisinin döküm analizi aşağıdadır. Belgelendirilen ürün; Ø65 mm, 6 metre boy, sıcak haddelenmiş ve kabuk soyulmuş yuvarlak çelik formundadır. Değerler yalnızca bu partiye aittir.
| Element | Parti analizi (%) |
|---|---|
| Karbon (C) | 0,20 |
| Silisyum (Si) | 0,83 |
| Manganez (Mn) | 0,46 |
| Fosfor (P) | 0,028 |
| Kükürt (S) | 0,024 |
| Krom (Cr) | 12,56 |
| Nikel (Ni) | 0,24 |
| Molibden (Mo) | 0,07 |
| Alüminyum (Al) | 0,028 |
| Bakır (Cu) | 0,11 |
| Vanadyum (V) | 0,03 |
| Tungsten (W) | 0,05 |
| Titanyum (Ti) | 0,005 |
| Kobalt (Co) | 0,014 |
| Niyobyum (Nb) | 0,01 |
| Azot (N) | 0,023 |
| Kalay (Sn) | 0,02 |
İlgili sertifikada ürünün teslim durumu tavlı olarak belirtilmiştir. Mekanik test tablosundaki sonuçlar ise sertifikada tanımlanan ısıl işlemli test numunesine aittir. Bu nedenle aşağıdaki değerler, tavlı stok malzemenin otomatik teslim garantisi olarak değerlendirilmemelidir.
| Özellik | Gerekli değer | Sertifika test sonucu |
|---|---|---|
| Akma dayanımı Rp0,2 | ≥ 500 MPa | 585 MPa |
| Çekme dayanımı Rm | 700 – 800 MPa | 754 MPa |
| Uzama A5 | ≥ | %26 |
| Brinell sertlik | maks. 230 HB | 207 HB |
| Darbe dayanımı KV | ≥ 25 J | 70 J |
Sertifikadaki test numunesi için yağda su verme ve ardından havada temperleme bilgisi yer almaktadır. Gerçek uygulamada sertlik, dayanım ve tokluk; kesit büyüklüğü, su verme ortamı, temperleme sıcaklığı ve bekletme süresine göre değişir.
| Teslim durumu | Referans özellik |
|---|---|
| Tavlı (+A) | Yuvarlak çeliklerde yaklaşık maks. 760 MPa çekme dayanımı ve maks. 230 HB sertlik referansı |
| QT 700 | Rp0,2 ≥ 500 MPa; Rm 700 – 850 MPa; A5 ≥ ; KV ≥ 25 J |
| QT 800 | Rp0,2 ≥ 600 MPa; Rm 800 – 950 MPa; A5 ≥ ; KV ≥ 20 J |
Bu değerler referans niteliğindedir. Sertifikalı mekanik özellikler; ürün çapı, teslim durumu, ilgili standart ve müşteri teknik şartnamesine göre parti bazında incelenmelidir.
X20Cr13, martenzitik yapısı sayesinde orta düzey korozyon direnci sunar. Atmosferik ortamlar, hafif nem, bazı organik asitler ve klorür içermeyen orta derecede korozif ortamlar için uygun olabilir. Ancak deniz suyu, yüksek klorür içeren ortamlar, kuvvetli asitler veya kaynak sonrası temizlenmemiş yüzeyler için otomatik olarak uygun kabul edilmemelidir.
Kaynak, sıcak şekillendirme veya ısıl işlem sonrası oluşan oksit tabakaları ve ısı renkleri korozyon direncini azaltabilir. Gerekli durumlarda uygun pasivasyon, taşlama veya yüzey temizleme işlemleri değerlendirilmelidir.
X20Cr13 tavlı durumda tornalama, frezeleme, delme ve taşlama işlemlerine uygundur. Daha yüksek dayanım veya sertlik istendiğinde, talaşlı imalatın önemli bölümü ısıl işlem öncesinde tamamlanmalı; gerekli hassasiyet için son taşlama işlemi planlanmalıdır.
Martenzitik paslanmaz çeliklerde kaynak işlemi dikkat gerektirir. Kaynak gerekiyorsa; uygun dolgu metali, ön tav, kontrollü soğutma, kaynak sonrası ısıl işlem ve yüzey temizliği uygulamaya göre belirlenmelidir. Kaynaklı bir parçanın korozyon ve çatlama riski ayrıca değerlendirilmelidir.
X20Cr13 / 1.4021 için stok çapı, boy, yüzey durumu, teslim şartı ve mevcut EN 10204 sertifika bilgileri teklif aşamasında teyit edilmelidir. Sertifika verileri yalnızca ilgili döküm veya parti için geçerlidir.
Gıda, medikal, basınçlı ekipman, deniz suyu veya yüksek klorür içeren ortamlar gibi kritik uygulamalarda; ilgili ürün standardı, yüzey şartı, sertifika ve uygulama uygunluğu doğrulanmadan malzeme seçimi yapılmamalıdır.
X19NiCrMo4 (1.2764), yüksek nikel içeriği sayesinde yüksek çekirdek dayanımı, tokluk, iyi parlatılabilirlik ve ısıl işlemde düşük deformasyon hedeflenen kalıp uygulamaları için kullanılan alaşımlı bir sementasyon ve takım çeliğidir.
30CrMoV9 / 1.7707, krom-molibden-vanadyum alaşımlı yüksek dayanımlı bir ıslah çeliğidir. Yüksek yük, darbe ve yorulma altında çalışan miller, bağlantı elemanları ve ağır makine parçaları için değerlendirilir.
3315 çelik, 3415 çelik, 14NiCr14, 14NiCr18, 15NiCr13, 1.5752, 1.5860, sementasyon çeliği, nikel krom çeliği, dişli çeliği, özel kalite çelik, yuvarlak demir
Cf53 / C53G / 1.1213, yüksek yüzey sertliği ve tok çekirdek yapısı hedeflenen parçalar için kullanılan, indüksiyon veya alevle yüzey sertleştirmeye uygun bir karbon çeliğidir. Saf Çelik’te boru formunda değerlendirilir.
11SMnPb30 / 1.0718, yüksek kükürt ve kurşun içeriği sayesinde kısa talaş oluşumu, yüksek işleme hızı ve iyi yüzey kalitesi sağlayan kurşunlu soğuk çekme otomat çeliğidir.
ST37 dikişsiz borular; genel makine imalatı, mekanik sistemler ve hassas boru uygulamalarında kullanılan sıcak mamul veya soğuk çekme karbon çeliği borulardır. Siparişte ilgili boru standardı, teslim şartı ve sertifika açıkça belirtilmelidir.
ST37 / S235JR / 1.0037 transmisyon milleri; soğuk çekme işlemiyle üretilen, hassas ölçü toleransı, düzgün yüzey ve iyi işlenebilirlik sunan yuvarlak ve altıköşe dolu çeliklerdir.
1060 / C60 / 1.0601 ve C60E / CK60 / 1.1221; yüksek karbon oranı sayesinde ısıl işlem sonrası yüksek dayanım, sertlik ve aşınma direnci sağlayan karbon çelikleridir.
1040 / C40-C40E / 1.0511-1.1186, 1045 / C45-C45E-CK45 / 1.0503-1.1191 ve 1050 / C50-C50E / 1.0540-1.1206; dayanım, işlenebilirlik ve ısıl işlem kabiliyeti arasında farklı dengeler sunan orta karbonlu çeliklerdir.
17CrNiMo6 / 18CrNiMo7-6 / 1.6587; yüksek tork, aşınma ve temas yorulması altında çalışan ağır hizmet dişli, pinyon, taç dişli ve şaftlar için kullanılan krom-nikel-molibden alaşımlı sementasyon çeliğidir.
8620 / 20NiCrMo2-2 / 21NiCrMo2 / 1.6523; sementasyon sonrası sert ve aşınmaya dayanıklı yüzey ile tok çekirdek gerektiren dişli, mil, pim ve güç aktarım parçalarında kullanılan alaşımlı sementasyon çeliğidir.
100Cr6 / 1.3505 / AISI 52100; yüksek sertlik, aşınma direnci ve yuvarlanma yorulması performansı gereken bilya, makara, rulman bileziği ve hassas mekanik parçalar için kullanılan rulman çeliğidir.
50CrV4, 51CrV4 / 1.8159 ve SAE 6150; yaprak yay, helezon yay, torsiyon çubuğu ve dinamik yüklü parçalar için kullanılan krom-vanadyum yay çelikleri ailesidir.
39NiCrMo3 / 1.6510 ve SAE 8640; yüksek dayanım, tokluk ve yorulma direnci istenen şaft, dişli, aks ve ağır hizmet tipi makine parçalarında kullanılan alaşımlı ıslah çelikleridir.
30CrNiMo8 / 1.6580; yüksek sertleşebilirlik, tokluk ve yorulma dayanımı gerektiren ağır hizmet tipi makine, şaft, dişli ve dövme parçalarda kullanılan nikel-krom-molibden alaşım çeliğidir.
4340 / 34CrNiMo6 / 1.6582; yüksek dayanım, tokluk ve sertleşebilirlik gerektiren ağır hizmet mekanik parçaları için kullanılan nikel-krom-molibden alaşım ıslah çeliğidir.
5140 / 41Cr4 / 1.7035; dayanım, işlenebilirlik ve ısıl işlem kabiliyeti sunan krom alaşım ıslah çeliğidir. Dişli, şaft, aks ve mekanik aktarım parçalarında yaygın kullanılır.
Islahlı 4140 / 42CrMo4 / 1.7225 dövme çelik; su verme ve temperleme işlemiyle yüksek dayanım, tokluk ve sertlik dengesi elde edilen, ağır hizmet mekanik parçaları için kullanılan krom-molibden alaşım çeliğidir.
ST52-3 / S355J2G3 / 1.0570; yüksek dayanım, kaynaklanabilirlik ve işlenebilirlik dengesi sunan, yuvarlak, dövme, lama ve çekme boru formlarında tedarik edilebilen yapısal çelik ailesidir.
4140 / 42CrMo4 / 1.7225; yüksek dayanım, tokluk ve ısıl işlem kabiliyeti sunan krom-molibden alaşım çeliğidir. Yuvarlak, dövme, lama, sac ve dikişsiz boru formlarında tedarik edilebilir.
St35.8 / P235GH, basınç ve yüksek sıcaklık şartlarında kullanılmak üzere EN 10216-2 standardına göre üretilen dikişsiz kazan ve basınç borusudur. Buhar hatları, kazanlar, ısı eşanjörleri ve enerji tesisleri için uygundur.
ST52-3 dikişsiz boru; S355J2G3 ve 1.0570 referanslarıyla bilinen, yüksek dayanım, kaynaklanabilirlik ve işlenebilirlik dengesi sunan çelik borudur. Makine imalatı, konstrüksiyon ve genel mühendislik uygulamalarında kullanılır.
ST44 dikişsiz boru; S275JR, St 44-2 ve 1.0044 adlarıyla bilinen, makine imalatı, konstrüksiyon ve genel üretim için dengeli kaynaklanabilirlik ve işlenebilirlik sunan karbon çelik borudur.
4130 / 25CrMo4 / 1.7218 dikişsiz boru; dayanım, tokluk, işlenebilirlik ve kaynaklanabilirlik dengesi istenen mekanik uygulamalar için kullanılan krom-molibden alaşımlı çelik borudur.
4140 / 42CrMo4 ve 4150 / 50CrMo4 dikişsiz borular, yüksek dayanım, sertleşebilirlik ve tokluk gerektiren makine, hidrolik ekipman ve ağır sanayi parçalarının imalatında kullanılan krom-molibden alaşımlı çelik borulardır.