50CrV4, 51CrV4 / 1.8159 ve SAE 6150; yaprak yay, helezon yay, torsiyon çubuğu ve dinamik yüklü parçalar için kullanılan krom-vanadyum yay çelikleri ailesidir.
50CrV4, 51CrV4 / 1.8159 ve SAE/AISI 6150; yüksek elastikiyet, sertleşebilirlik ve yorulma direnci gerektiren uygulamalarda değerlendirilen krom-vanadyum yay çelikleri ailesidir. Yaprak yaylar, helezon yaylar, torsiyon çubukları, şaftlar ve ağır hizmet tipi mekanik parçalarda kullanılabilir.
51CrV4, Avrupa ürün ve ıslah çeliği referanslarında yaygın kullanılan tanımdır. 50CrV4 eski DIN ve bazı yay çeliği / şerit standartlarında görülebilir. SAE 6150 ise bu grubun yaygın Amerikan referansıdır. Bu tanımlar yakın kalite ailesinde yer alsa da siparişte istenen standart, ürün formu, teslim durumu ve malzeme sertifikası açıkça belirtilmelidir.
50CrV4 / 51CrV4; yaklaşık %0,5 karbon, krom ve vanadyum içeren alaşımlı bir yay çeliğidir. Krom sertleşebilirliği desteklerken vanadyum tane yapısının iyileştirilmesine ve yüksek döngüsel yükler altındaki yorulma performansına katkı sağlar.
Malzeme, uygun ısıl işlemden sonra yüksek dayanım ile elastik davranış arasında güçlü bir denge sağlayabilir. Yay uygulamalarında nihai performans yalnızca malzeme kalitesine değil; yüzey kalitesine, kesit ölçüsüne, ısıl işleme, şekillendirmeye ve çalışma yüküne de bağlıdır.
| Yaygın güncel kalite tanımı | 51CrV4 |
| Alternatif / eski kalite tanımı | 50CrV4 |
| Malzeme numarası | 1.8159 |
| Çelik grubu | Krom-vanadyum alaşımlı yay ve ıslah çeliği |
| İlgili standart aileleri | EN ISO 683-2, EN 10089, EN 10132-4, EN 10250-3 ve EN 10277 |
| ABD kalite referansı | SAE/AISI 6150 – yakın uluslararası referanstır; sertifikalı otomatik eşdeğer kabul edilmemelidir. |
Önemli: 50CrV4 ve 51CrV4 aynı 1.8159 malzeme ailesinde anılsa da; sıcak haddelenmiş çubuk, soğuk haddelenmiş şerit, yaylık lama veya dövme ürün için kimyasal sınırlar, teslim koşulu ve mekanik değerler farklı standartlarla tanımlanabilir. Sipariş sertifikası belirleyicidir.
Aşağıdaki tablo, 51CrV4 / 1.8159 için sıcak haddelenmiş ve ıslah çeliği referanslarında görülen tipik kimyasal sınırları gösterir. Yay şeridi ve özel ürün standartlarında daha dar limitler istenebilir.
| Element | Bileşim (%) |
|---|---|
| Karbon (C) | %0,47 – 0,55 |
| Silisyum (Si) | %0,10 – 0,40 |
| Manganez (Mn) | %0,60 – 1,00 |
| Fosfor (P) | %0,025 maks. |
| Kükürt (S) | %0,035 maks. |
| Krom (Cr) | %0,80 – 1,10 |
| Vanadyum (V) | %0,10 – 0,25 |
| Bakır (Cu) | %0,40 maks. |
| +A | Yumuşak tavlanmış durumdur. Talaşlı imalat, kesme veya sonraki şekillendirme işlemlerinde tercih edilir. Referans maksimum sertlik yaklaşık 248 HBW olabilir. |
| +N | Normalizasyon uygulanmış durumdur. Daha dengeli yapı ve sonraki ısıl işlem adımları için kullanılabilir. |
| +QT | Su verilmiş ve temperlenmiş durumdur. Dayanım, tokluk ve sertlik değerleri kesite ve hedeflenen kullanım koşuluna göre belirlenir. |
| Yaylık şerit / lama | Soğuk haddelenmiş şerit, sıcak şekillendirilmiş yay veya yaprak yay ürünlerinde ilgili yay standardı ve yüzey şartı ayrıca belirtilmelidir. |
Aşağıdaki değerler 51CrV4 / 1.8159 için su verilmiş ve temperlenmiş yuvarlak ürünlere ait referans değerlerdir. Yay şeridi, lama ve özel yay ürünleri için farklı mekanik değerler geçerli olabilir.
| Çap | Akma Dayanımı Rp0,2 | Çekme Dayanımı Rm | Uzama A5 | Kesit Daralması Z | Darbe Enerjisi KV |
|---|---|---|---|---|---|
| ≤ 16 mm | ≥ 900 MPa | 1100 – 1300 MPa | ≥ %9 | ≥ %40 | Belirtilmemiş |
| > 16 – 40 mm | ≥ 800 MPa | 1000 – 1200 MPa | ≥ | ≥ %45 | ≥ 30 J |
| > 40 – 100 mm | ≥ 700 MPa | 900 – 1100 MPa | ≥ | ≥ %50 | ≥ 30 J |
| > 100 – 160 mm | ≥ 650 MPa | 850 – 1000 MPa | ≥ | ≥ %50 | ≥ 30 J |
| > 160 – 250 mm | ≥ 600 MPa | 800 – 950 MPa | ≥ | ≥ %50 | ≥ 30 J |
Yay imalatında uygulanacak sertleştirme ve temperleme çevrimi, hedef yay kuvveti, çalışma sıcaklığı, kesit, yüzey kalitesi ve yorulma ömrüne göre özel olarak belirlenmelidir. Genel ıslah çeliği değerleri, her yay tasarımı için otomatik reçete kabul edilmemelidir.
50CrV4 / 51CrV4, yumuşak tavlanmış durumda işlenebilir; ancak yüksek karbon ve krom-vanadyum alaşımı nedeniyle ısıl işlemden sonra işlenmesi belirgin biçimde zorlaşır. Karbür kesici takımlar, dengeli kesme parametreleri ve yeterli soğutma tercih edilmelidir.
Bu kalite yüksek sertleşebilirliği nedeniyle kaynak için ideal bir malzeme değildir. Kaynak zorunlu olduğunda ön tav, düşük hidrojenli sarf malzemesi, kontrollü soğutma ve gerekiyorsa kaynak sonrası ısıl işlem; parça kalınlığı ve teknik prosedüre göre değerlendirilmelidir. Nihai ısıl işlem görmüş yay veya emniyet kritik parçalarda kaynak, tasarım mühendisi onayı olmadan uygulanmamalıdır.
Teklif talebinizde istenen kaliteyi açıkça belirtiniz: 50CrV4, 51CrV4 veya 1.8159. Ayrıca ürün formu, çap veya kesit ölçüsü, boy, teslim durumu, yay uygulaması olup olmadığı, hedef mekanik değerler, miktar ve sertifika ihtiyacı paylaşılmalıdır. Yay ve emniyet kritik uygulamalarda yalnızca ilgili standart ve onaylı malzeme sertifikası kapsamındaki ürün kullanılmalıdır.
X19NiCrMo4 (1.2764), yüksek nikel içeriği sayesinde yüksek çekirdek dayanımı, tokluk, iyi parlatılabilirlik ve ısıl işlemde düşük deformasyon hedeflenen kalıp uygulamaları için kullanılan alaşımlı bir sementasyon ve takım çeliğidir.
X20Cr13 / 1.4021, sertleştirilebilir yapısı ve orta düzey korozyon direnci ile öne çıkan martenzitik paslanmaz çeliktir. Saf Çelik’te sertifikalı, sıcak haddelenmiş ve kabuk soyulmuş yuvarlak çelik formunda değerlendirilir.
30CrMoV9 / 1.7707, krom-molibden-vanadyum alaşımlı yüksek dayanımlı bir ıslah çeliğidir. Yüksek yük, darbe ve yorulma altında çalışan miller, bağlantı elemanları ve ağır makine parçaları için değerlendirilir.
3315 çelik, 3415 çelik, 14NiCr14, 14NiCr18, 15NiCr13, 1.5752, 1.5860, sementasyon çeliği, nikel krom çeliği, dişli çeliği, özel kalite çelik, yuvarlak demir
Cf53 / C53G / 1.1213, yüksek yüzey sertliği ve tok çekirdek yapısı hedeflenen parçalar için kullanılan, indüksiyon veya alevle yüzey sertleştirmeye uygun bir karbon çeliğidir. Saf Çelik’te boru formunda değerlendirilir.
11SMnPb30 / 1.0718, yüksek kükürt ve kurşun içeriği sayesinde kısa talaş oluşumu, yüksek işleme hızı ve iyi yüzey kalitesi sağlayan kurşunlu soğuk çekme otomat çeliğidir.
ST37 dikişsiz borular; genel makine imalatı, mekanik sistemler ve hassas boru uygulamalarında kullanılan sıcak mamul veya soğuk çekme karbon çeliği borulardır. Siparişte ilgili boru standardı, teslim şartı ve sertifika açıkça belirtilmelidir.
ST37 / S235JR / 1.0037 transmisyon milleri; soğuk çekme işlemiyle üretilen, hassas ölçü toleransı, düzgün yüzey ve iyi işlenebilirlik sunan yuvarlak ve altıköşe dolu çeliklerdir.
1060 / C60 / 1.0601 ve C60E / CK60 / 1.1221; yüksek karbon oranı sayesinde ısıl işlem sonrası yüksek dayanım, sertlik ve aşınma direnci sağlayan karbon çelikleridir.
1040 / C40-C40E / 1.0511-1.1186, 1045 / C45-C45E-CK45 / 1.0503-1.1191 ve 1050 / C50-C50E / 1.0540-1.1206; dayanım, işlenebilirlik ve ısıl işlem kabiliyeti arasında farklı dengeler sunan orta karbonlu çeliklerdir.
17CrNiMo6 / 18CrNiMo7-6 / 1.6587; yüksek tork, aşınma ve temas yorulması altında çalışan ağır hizmet dişli, pinyon, taç dişli ve şaftlar için kullanılan krom-nikel-molibden alaşımlı sementasyon çeliğidir.
8620 / 20NiCrMo2-2 / 21NiCrMo2 / 1.6523; sementasyon sonrası sert ve aşınmaya dayanıklı yüzey ile tok çekirdek gerektiren dişli, mil, pim ve güç aktarım parçalarında kullanılan alaşımlı sementasyon çeliğidir.
100Cr6 / 1.3505 / AISI 52100; yüksek sertlik, aşınma direnci ve yuvarlanma yorulması performansı gereken bilya, makara, rulman bileziği ve hassas mekanik parçalar için kullanılan rulman çeliğidir.
39NiCrMo3 / 1.6510 ve SAE 8640; yüksek dayanım, tokluk ve yorulma direnci istenen şaft, dişli, aks ve ağır hizmet tipi makine parçalarında kullanılan alaşımlı ıslah çelikleridir.
30CrNiMo8 / 1.6580; yüksek sertleşebilirlik, tokluk ve yorulma dayanımı gerektiren ağır hizmet tipi makine, şaft, dişli ve dövme parçalarda kullanılan nikel-krom-molibden alaşım çeliğidir.
4340 / 34CrNiMo6 / 1.6582; yüksek dayanım, tokluk ve sertleşebilirlik gerektiren ağır hizmet mekanik parçaları için kullanılan nikel-krom-molibden alaşım ıslah çeliğidir.
5140 / 41Cr4 / 1.7035; dayanım, işlenebilirlik ve ısıl işlem kabiliyeti sunan krom alaşım ıslah çeliğidir. Dişli, şaft, aks ve mekanik aktarım parçalarında yaygın kullanılır.
Islahlı 4140 / 42CrMo4 / 1.7225 dövme çelik; su verme ve temperleme işlemiyle yüksek dayanım, tokluk ve sertlik dengesi elde edilen, ağır hizmet mekanik parçaları için kullanılan krom-molibden alaşım çeliğidir.
ST52-3 / S355J2G3 / 1.0570; yüksek dayanım, kaynaklanabilirlik ve işlenebilirlik dengesi sunan, yuvarlak, dövme, lama ve çekme boru formlarında tedarik edilebilen yapısal çelik ailesidir.
4140 / 42CrMo4 / 1.7225; yüksek dayanım, tokluk ve ısıl işlem kabiliyeti sunan krom-molibden alaşım çeliğidir. Yuvarlak, dövme, lama, sac ve dikişsiz boru formlarında tedarik edilebilir.
St35.8 / P235GH, basınç ve yüksek sıcaklık şartlarında kullanılmak üzere EN 10216-2 standardına göre üretilen dikişsiz kazan ve basınç borusudur. Buhar hatları, kazanlar, ısı eşanjörleri ve enerji tesisleri için uygundur.
ST52-3 dikişsiz boru; S355J2G3 ve 1.0570 referanslarıyla bilinen, yüksek dayanım, kaynaklanabilirlik ve işlenebilirlik dengesi sunan çelik borudur. Makine imalatı, konstrüksiyon ve genel mühendislik uygulamalarında kullanılır.
ST44 dikişsiz boru; S275JR, St 44-2 ve 1.0044 adlarıyla bilinen, makine imalatı, konstrüksiyon ve genel üretim için dengeli kaynaklanabilirlik ve işlenebilirlik sunan karbon çelik borudur.
4130 / 25CrMo4 / 1.7218 dikişsiz boru; dayanım, tokluk, işlenebilirlik ve kaynaklanabilirlik dengesi istenen mekanik uygulamalar için kullanılan krom-molibden alaşımlı çelik borudur.
4140 / 42CrMo4 ve 4150 / 50CrMo4 dikişsiz borular, yüksek dayanım, sertleşebilirlik ve tokluk gerektiren makine, hidrolik ekipman ve ağır sanayi parçalarının imalatında kullanılan krom-molibden alaşımlı çelik borulardır.